Azerbaycan ve Tenfiz Davası



Bu davalarda görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Asliye hukuk mahkemeleri tenfiz davaları (boşanma davaları hariç) için yasa tarafindan görevlendirilmişlerdir.

 Azerbaycan ile aramizda, 03/05/2002 tarihinde imzalanan, 09/03/2004 tarihli ve 2004/6988 sayili Kanunla onaylanan ve 23/03/2004 tarihli ve 25411 sayili Resmî Gazete’de yayimlanarak yürürlüğe giren, “Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Hukuki ve Ticari Konularda Adli Işbirligi Anlaşması” mevcuttur. Azerbaycan ve Türkiye bu sözleşmeye taraf oldugu için bu tür tenfiz davalarinda Azerbaycan uyruklu davacıdan teminat istenmesi yanlış bir uygulama olacaktir.  Türkiye’de Anayasa ‘nın 90. Maddesi Uluslar arasi Anlaşmaların iç hukuka doğrudan uygulanabilirligini düzenlemektedir.  MÖHUK 48 2. Fikrasi Karşililik Esasi halinde teminattan muafiyetin dogacagini belirtmektedir. Söz konusu madde’nin devami şu şekildedir: “Mahkeme, dava açani, davaya katilani veya icra takibi yapani karşiliklilik esasina göre teminattan muaf tutar” Teminattan muafiyet konusunda Azerbaycan ile aramizda uluslararasi sözleşmeye dayanan karşililik mevcuttur. Ilgili sözleşmenin 13. maddesi
Dava Masraflari Için Teminat Muafiyeti Akit Taraflardan birinin uyrugu, diger Akit Tarafin adli makamlari önüne çiktiginda, salt yabanci olmasi veya diger Akit Tarafin ülkesinde meskeni veya ikametgahi bulunmamasi nedeniyle kefalet teminat akçesi veya taahhüt senedi vermekle yükümlü tutulmayacaktir. Ayni hüküm, adli makamlara yapilacak başvurular için gerekli her türlü ödeme bakimindan da uygulanacaktir." demiştir.

Tanima tenfiz hususunda karşiliklilik ne aşamadadir? Azerbaycan ile aramizdaki adli yardimlaşma sözleşmesinin 21.maddesi şunu belirtmektedir "1. Bir Akit Taraf, diger Akit Tarafin vermiş oldugu aşagidaki kararlari, Işbu Anlaş- mada belirtilen şartlar altında, kendi ülkesinde taniyacak ve terifiz edecektir.
a. Mahkemelerce hukuki konularda verilen kararlar,
b. Tazminat ile ilgili cezai konulardaki mahkeme kararlari,
c. Hakem organlarinin kararlari."

Azerbaycan ile ilgili Azerbaycan mahkemeleri tarafindan verilmiş kararlarin Türkiye'de taninmasi ve tenfizi için bu anlaşmaya dayanilarak karşiliklilik hususu belirtilebilir. Ayrica, tanima tenfiz davalarinda karşılıklılık harici başka kriterlerin de uygun olması gerekliliği unutulmamalıdır.

Bu Makale Av. Gökhan Cindemir tarafından yazılmışştır. gokhan@cindemir.av.tr

Avukat Gökhan Cindemir / Istanbul Barosu Üyesi/ Sicil 37131

Ofis no: 02165506775 GSM: 05325680647

2001 Yilinda Karadeniz Eregli Anadolu Lisesini bitirdikten sonra AFS kültürlerarasi degişim programi ile Belçika’ya gitti. 2002 senesinde Brüksel Koninklijk Ukkel Atheneum lisesinde egitim gördü. Üniversite egitimini, Marmara Üniversitesi Hukuk fakültesinden 2007 yilinda mezun olarak tamamladi. Egitim hayati boyunca uluslararasi hukuk ve kamu hukuku alaninda çalişmalarda bulundu. Marmara Üniversitesi adina temsilen International Law Students Association’in düzenledigi Philip C. Jessup International Law Moot Court Competition’a (Uluslararasi farazi dava yarişmasi) Türkiye elemelerine yarişmaci olarak katildi. Mezuniyeti ertesi stajini tamamlayip Istanbul Barosu Avukati oldu. Belçika’da Gent üniversitesinde Avrupa ve Mukayese Hukuku üzerinde Yüksek lisans (L.LM) yapan Av. Gökhan Cindemir, tezini Ankara Antlaşmasi çerçevesinde Türk vatandaşlarinin Avrupa Birliginde iş kurma özgürlügü üzerine tamamladi. Askerlik Hizmetini Yedek Subay olarak Ankara Merkez Komutanligi Adli Işlem Subay Yardimcisi olarak yerine getirmiştir. Sivil toplum kuruluşlariyla da iç içe olan Av. Gökhan Cindemir, Karadeniz Ereglililer derneginin kurucu başkanligini yapmiş ayrica AFS gönülleri Dernegi Istanbul Şubesinin kurucu başkani olarak görev almiştir. ELSA (European Law Student Association) üyesidir. Lisan olarak ileri derecede akademik Ingilizce bilmekle beraber yeterli derecede Fransizca ve Hollandaca(Flemenkçe) konuşabilmektedir.